„Bojkowski świat. Wsie wymazane z mapy” – poznaj historię dawnych Bieszczadów

28 września, 2026 Aktualności

Bojkowski świat. Wsie wymazane z mapy – poznaj historię dawnych Bieszczadów

Bieszczady to nie tylko malownicze krajobrazy, górskie szlaki i dzika przyroda. To również niezwykle bogata historia oraz dziedzictwo kulturowe, którego ślady można odnaleźć w wielu zakątkach regionu. Dawne wsie, które niegdyś tętniły życiem, dziś często istnieją już tylko w pamięci, na archiwalnych mapach i wśród pozostałości dawnej zabudowy.

Zapraszamy do poznania publikacji „Bojkowski świat. Wsie wymazane z mapy”, przygotowanej przez Bieszczadzkie Centrum Dziedzictwa Kulturowego FANTO. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą lepiej poznać historię Bojków, odkryć przeszłość bieszczadzkich miejscowości i zrozumieć, jak ważną częścią tożsamości regionu jest jego wielokulturowe dziedzictwo.

Bojkowie w Bieszczadach – historia zapisana w krajobrazie

Bojkowie byli jedną z grup etnograficznych zamieszkujących Karpaty Wschodnie. Przez pokolenia współtworzyli krajobraz kulturowy Bieszczadów, pozostawiając po sobie ślady tradycji, obyczajów, architektury i codziennego życia.

Historia wielu dawnych miejscowości została naznaczona tragicznymi wydarzeniami XX wieku i powojennymi wysiedleniami. W rezultacie niektóre wsie opustoszały, a ich zabudowania z czasem zniknęły. Do dziś można jednak odnaleźć pozostałości dawnych domostw, cerkwisk, cmentarzy i innych świadectw życia dawnych mieszkańców.

Publikacja „Bojkowski świat. Wsie wymazane z mapy” przybliża tę zapomnianą część historii Bieszczadów i zachęca do odkrywania miejsc, w których przeszłość wciąż pozostawia swoje ślady.

Dziedzictwo kulturowe Bieszczadów i projekty FANTO

Ochrona pamięci o dawnych mieszkańcach regionu oraz popularyzowanie lokalnej historii to ważne elementy działań Bieszczadzkiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego FANTO. W publikacji przedstawiono również przedsięwzięcia związane z ochroną, rewitalizacją i promocją dziedzictwa kulturowego Bieszczadów.

Rafineria kultur – rewitalizacja zabytkowej Rafinerii FANTO

Projekt „Rafineria kultur – rewitalizacja zabytkowego budynku Rafinerii FANTO w Ustrzykach Dolnych na potrzeby Bieszczadzkiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego” został zrealizowany przy wsparciu Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).

Przedsięwzięcie przyczyniło się do nadania nowej funkcji zabytkowemu obiektowi i stworzenia przestrzeni służącej prezentowaniu oraz popularyzowaniu dziedzictwa kulturowego regionu.

Wołanie przestrzeni o nieistniejącej krainie

Drugim z prezentowanych przedsięwzięć jest projekt „Wołanie przestrzeni o nieistniejącej krainie”, realizowany w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Interreg V-A Polska–Słowacja 2014–2020.

Projekt wpisuje się w działania na rzecz zachowania pamięci o miejscach, których dawny charakter i historia stanowią ważną część wspólnego dziedzictwa pogranicza polsko-słowackiego.

Oba przedsięwzięcia pokazują, jak istotne jest wspieranie inicjatyw, które pomagają chronić materialne i niematerialne dziedzictwo, przywracać pamięć o przeszłości oraz przekazywać wiedzę o historii kolejnym pokoleniom.

Pobierz bezpłatną publikację „Bojkowski świat. Wsie wymazane z mapy”

Chcesz dowiedzieć się więcej o Bojkach i dawnych wsiach Bieszczadów? Sięgnij po publikację przygotowaną przez Bieszczadzkie Centrum Dziedzictwa Kulturowego FANTO.

Publikacja jest dostępna bezpłatnie w wersji elektronicznej w formacie PDF.

[Pobierz publikację „Bojkowski świat. Wsie wymazane z mapy” (PDF)]

Publikację przygotowano w ramach projektu „Europa w Bieszczadach – historie, które łączą”, w działaniu „Europejskie szlaki kultury”, realizowanego z wykorzystaniem środków Funduszy Europejskich dla Podkarpacia.

Odkrywaj historię Bieszczadów, poznawaj losy dawnych mieszkańców i wspólnie z FANTO pielęgnuj pamięć o dziedzictwie kulturowym regionu.